Kondisyon’un Spor ve Sağlık Açısından Önemi

Spor yapanların en büyük sorunu kondisyondur. Kondisyon Latin kökenli olup dilimize

Fransızcadan yerleşmiş olup, ‘’yenilmezlik yorulmazlık güçlülük’’anlamına gelir.Kondisyonlu

bir sporcu kassal aktivitelerini yeterli bir seviyede yorgunluk duymadan sürdürebilir. Kısaca

herhangi bir aktivite esnasında sporcunun O ANKİ göstermiş olduğu performans düzeyine

KONDİSYON denir.Bu durum DAYANIKLILIK kavramıyla karıştırılabilir.Dayanıklılık vücudun

yorgunluğa karşı gösterdiği dirençtir.Kondisyon ise bir sporcunun belli bir spor dalı ile

ilgili,fizyolojik,psikolojik,teknik ve taktik olarak performans seviyesidir.

Kondisyonu belirleyen 2 unsur vardır.Bunlar KAS GÜCÜ ve kanda taşınabilinen OKSİJEN

KAPASİTESİ’dir.Bu iki unsur ne kadar iyi olursa sporcu daha yüksek bir performans ve daha

uzun süre hareket kabiliyetini kazanır.

Sporcular uzun süre spor yapmadıklarında performans düşüklüğü yaşarlar.Bunun sebebi

oksijeni taşıyan alyuvarların düşüklüğüdür. spor yapıldığında kanda oksijeni taşıyan alyuvarlar

artar.Bu da performansı yükseltir.Belli, bir süre sonra Alyuvarların yaşamı biter,işlev göremez

olup içindeki maddeleri tekrar kullanıma hazır getirmek üzere karaciğer tarafından

parçalanır.Bundan dolayı kandaki oksijen taşıma kapasitesini devamlı yüksek tutmak için

sürekli antrenman yapmak gereklidir.Sporla zamanla damarlardaki esneklik artar,bu da

tansiyon riskini azaltır.Sigara,alkol,kanda yağ artması damarları sertleştirir ve esnemez hale

getirir.Bunlar da kalp ve tansiyon riskini arttırlar.Kondisyonlu sporcuda kalp atımlarının daha

yavaş olması gerekir. Zira kalp her atımda ne kadar fazla kan pompalarsa bir dakikadaki atım

sayısı o kadar düşer. Bu yavaşlık sporcunun uzun süre yüksek performans göstermesini

sağlar.

Genelde üç çeşit kondisyon vardır.1.Anatomik olarak beden yapının o spora uygunluğu

(ANATOMİK KONDİSYON) 2.Fizyolojik fonksiyonların boy, kilo,yaş gibi o spordaki ihtiyaçları

karşılaması (FİZYOLOJİK KONDİSYON) 3. Yapılacak sporda Zeka,eğitim ve motivasyon

yönünden belirli bir düzeyde olunması( PSİKOLOJİK KONDÜSYON)

Kondisyon,kısa sürede kazanılabilecek bir özellik değildir.Sporcunun hem Anatomik hem

fiziksel hem de psikolojik olarak spor dalına uygun olması gerekir.

Kondisyonu etkileyen faktörler : Kalıtım (Aileden gelen genlere göre spora elverişli vücut

yapısı),zihinsel ve ruhsal sağlık ( merkezi sinir sisteminin kaslara olan etkisi

değişebilir.),Uyku,dinlenme( İnsan yorulunca enerjisi azalır.Bu enerjiyi tekrar geri kazanmak

için uyku ve dinlenmeye ihtiyaç vardır.),Egzersiz (Yapılan hareketler kasları daha

güçlendirir,vücut oksijenlenmesini arttırır.) Beslenme (Enerji için vücudun ihtiyacı olan

besinler gerekir).

Kondisyonun insan vücuduna bir çok yararları vardır.Sakatlık riskini azaltır,Sakatlık ve

hastalıklarda tedaviyi hızlandırır.Aşırı yüklenmelere bağlı kronik şikayetleri en aza indirir.Spor

 

dışı yaşamdaki aktiviteleri artar.Öz güven duygusunda artma olur,vücut yağ indeksindeki

azalmaları ile kalp damar hastalıklarının önlenmesinde yararı olur.

Kondisyonu arttırırken tempomuzu aşama aşama yavaş olarak artırmalıyız.Üst seviyeleri

birden zorlarsak sakatlık risklerinin artmasına neden oluruz.Kondisyonu arttırırken kişinin

yaşı,cinsiyeti,genel sağlık durumu,kas yapısı,vücut tipi.becerileri göz önünde bulundurularak

kondisyon programı belirlenmelidir.

Kalp damar sistemi seviyenizi arttırmak isterseniz koşu,yürüyüş,ip atlama, bisiklet,yüzme

yapılabilir.

Kondisyon çalışmaları için halter,dambıllar,el yayları,barfiks,göğüs yaları v.s kullanılabilir.

Sonuç olarak KONDİSYONUNUZ İYİ DEĞİLSE MÜSABAKALARDA İYİ PERFORMANS

SAĞLIYAMAZSINIZ.Ve bilhassa MÜSABAKA SONUNDA YÜKSEK PERFORMANSINIZ

KALMAMIŞSA,KONDİSYONUZ YETERLİ DEĞİL DEMEKTİR.( Milli güreşçimiz Hamza Yerlikaya

müsabaka bitiminde havada ters parende atıyordu.)

Dr. NUHİ HEKİMOĞLU