Futbol ve sık oluşan sakatlıklar
Futbol ise dünya çapında en çok ilgiyi gören en çok sporcusu olan spordur. Çocuk yaşta bile soğuk havada saatte 60 km sür`atle kendisine gelen topa kafa atan çoktur. Uzmanlar kışın bu tip, buz gibi çimenden havalanıp sür`atle kafa travması geçiren genç çocuklar üzerinde hafıza kaybı, beyin kanaması, boyun servical omurlar ve bağ dokularındaki travmaların neticelerini araştırmaktalar.
Milyon dolarlık bacakların ameliyatlarını hepimiz okuyor, seyrediyoruz.Ekmeğini bu milyonluk ayaklarla kazanan futbolcuların, dizlerine,ayak bileklerine, kafalarına atılan tekmeleri,faulleri gördükçe içim parçalanıyor ve ekmeklerine nankörlük yapan bu sporcuları kınıyor, izlemiyorum!...
Maç sırasında genellikle bir futbolcu 6 ile 10 km arasında koşar, son araştırmalar 8-12 km koştuklarını belirtmekte (90 dk içinde) fakat ayağında topla oynadığı süre çok kısadır. Bu oynadığı yere göre değişebilir.
Futbolcu atletik yapılı olmalı fazla karın ve bel yağı taşımamalıdır. Bacaklarını da sağlı, sollu kullanma becerisi kazanmalı.
İleri koşmalar, ani sprintler, geri çekilme, ikili mücadeleler vs onun 90 dakikadaki karbonhidrat ihtiyacını önemli derecede arttırır. Sona doğru yorgunluk çöker, görüş ve beceri bozulabilir.
Bilindiği gibi beyin karbonhidratla beslenir azaldığında değerlendirme, beceri güçlüğü çekilebilir. Kas ve kanda yeterli glukos, glikojen depolanmalıdır.
TEKRARLANAN SPRİNT KABİLİYETİ
Futbolda, Repeated sprint ability denen ve sık sık yapılan ani sür`atli çıkışlar, sprintler çok önemlidir ve bu tip tekrarlayan aktiviteler çabuk enerji üretimi gerektirir.
Karbonhidrat total kalorinin %55-65’i kadar, 20-25 protein ve % 25,in altında yağ gereklidir. Devre arası karbonhidratlı sıvının elektrolitleri de tam olmalı. 2. Devre futbolcu yağ depolarından da enerji sağlayacaktır.Devre arasında mideyi şişirme melidir
…
Erkek futbolcular için 4000 kalori, bayan futbolcular için de 3200 müsabaka günü kalorisi yeterli olabilir. Ergogenik yardımcılar da işe yarayabilir. Kilo başına 7-10 gram karbonhidrat normaldir. Glikojen depolarının tükenmesi futbolcuyu istenmeyen yorgunluğa ve performansın bozulmasına götürür.
Uygun alınmayan kaloriler fosfokreatin sentezinde azalmaya sebep olabilir ve ani patlayıcı sür`atli olmanızı engelleyebilir. 45 dakika sürekli oynandığından sıvı, elektrolit kaybı maçtan önce, devre arasında ve maç sonunda kesinlikle tamamlanmalıdır.
Devre arası sıvı, elektrolit ve karbonhidrat alımı mideyi çok çabuk terk eden olmalı (daha önceki sayfaları okuyun) ve devre arası başlar başlamaz daha sahayı terk ederken hemen alınmalı ki çabuk kana karışıp gerekli ihtiyacı olan yapılara , yerlere ulaşsın. Kan plasma sıvısının azalmaması ve mümkün olduğu kadar çabuk eksiğinin giderilmesi gereklidir.
Kasları glikojen ile doldurup sahaya çıkmayı ve maçtan evvelki yemekte kaliteli karbonhidrat almayı asla ihmal etmeyin.
FUTBOL_
Futbolcu, bazıları milyonluk bacaklara sahip !!!....bu sporcular, anatomik, fizyolojik güçlü olmalarının yanında psikolojik te güçlü olması gereken sporculardır. Psikolojik bir travma, yara fiziksel bir dış yara gibi göze batmaz ama tedavisi onlardan çok uzun sürebilir. Bu tip sporculara daha çok önem verilmeli, sahalara dönmeleri çabuk sağlanmalı (Sahalara yazdım barlara değil !!!...)
ACSM- tarafından açıklanan sakatlık oranlarında çoğu sakatlıklar % 62 alt ekstremitelerde yani bacak,diz ve ayakta oluşmaktadır. Sonra üst exterimitelerde % 24 ve baş ve boyunda da %14 olarak bilinse de bu oran yıllar içinde sık sık değişmektedir !!!... sakatlık oranları futbolcunun oynadığı yere göre bile değişkendir.
ACSM istatistiklerinde American futbolundan sonra en çok sakatlık Futbol da (Soccer) olmaktadır. Zedelenmelerin % 68’inin antrenman ve müsabakaların ilk ve son dörtte birlik periyodun da oluşmaktadır.
HAREKETSİZLİK SAKATLIKLAR VE DİZ PROBLEMLERİ
(INACTİVİTY INJURİES KNEE PROBLEMS)
Diz sakatlıklarının oluşum oranları endişe vericidir. Diz sakatlanmış, ameliyat olmuş, toparlanmış veya durumu idare etmeye çalışan o kadar çok sporcu tanıyorum ki (kendimde dahil) inanamazsınız.
Bugün ABD`de 80.000 ile 100.000 anterior cruciate ligament (ACL) denen ön çapraz bağ (ligament) sakatlığı meydana gelmekte (verdiğim rakam 1 yıl içerisinde meydana gelen
).Resimlere bakınız...
ACL femur kemiğini uyluk kemiği diyoruz her halde!... Tibia kemiğine (Kaval kemiği, doğruysa...latince çalışmaktan Türkçelerini unutuyoruz !...) ACL sakatlıkları tüm sporlarda ani duruşlar, ani yön değiştirmeler ve karşı tarafın hıyar lığından !!!...oluşabilir...Af ola !...
Yaklaşık bu olguların % 70-75`i temassız durumda yani bir çarpışma olmadan meydana gelen ACL sakatlığı! (anterior cruciate ligament ) Buna ilaveten
Miami Baco raton `da bir AOSSM ( Amerikan ortopedi cerrahları birliği, daha çok sportif sakatlıklar bölümü)
konferansı / yenilenme seminerine katıldığımda (Yaş kaç oldu,ölüp gideceğiz hala bir şeyler öğrenmeye çalışıyoruz !...)
Hocamız Dr.William Painter "core kaslarınız zayıfsa zincir en zayıf halkada , DİZ`den kopar, bu 35 adet kası kesinlikle sporcular güçlendirmeli" demişti, aktarıyorum...
Genellikle ACL (anterior cruciate ligament) sakatlıkları çoğunlukla 15-25 yaşları arasında meydana gelse de, bu ülkelere yapılan spor çeşidine göre değişmekte. Buna şaşırmamak lazım! Bu kadar hareketsiz kalır, bu kadar kilo alır, bilgisayar TV karşısında saatler geçirirsek olacağı bu..
Konu çok uzun, bizde 154 sayfa...ama şunu da hatırlatmakta yarar var "kesinlikle tüm taban yere basıyorsa, kesinlikle dizden yukarısını döndürmeyin (Rotasyon yaptırmayın anlamında) sakatlanmamak için parmak uçlarına doğru yükselin, pergel gibi!..." Dr. William Painter.
.”Bir sporcu vücut yapılarını,harekete doğru yerleştirmeye çok dikkat etmelidir, (BU düzgün yerleşmeye spor dilinde `alignment` diyoruz.) uygun ,doğrusal yaklaşım, siz her daim korur,bundan sonrası rakibinizin hayvanlığına kalmıştır !!!...” Prof. Dr. Larry Sanders...
Sizi ayağınız sakatken hiç 45 kiloluk bir kadının sırtında tuvalete, mutfağa yemeğe taşındınız mı? Beni bir çok kez taşıdı !...dün anneler gününde konuştuk,anneler gününü kutladım, biraz hassaslaştık !...
Namık Ekin & Melek Ekin 197 Referans ve Prof. Dr. Larry Sa nders .......ileride uzun anlatırım .....
FUTBOLCULARI EN ÇOK KARŞILAŞTIKLARI SAKATLIKLAR
• MENİSCUS YIRTIĞI
• POSTERİOR CRUCIATE SAKATLIĞI
• COLLATERAL LIGAMENT SAKATLIKLARI
• ANTERİOR CRUCIATE LİGAMENT SAKATLIKLARI
• DİZ TENDONU SAKATLIKLARI
• OSTEOCHONDRİTİS KEMİĞİ SAKATLIKLARI
• PATTAELLAFEMORAL AĞRI SENDROMU
• PATELLAR DİSLOKASYON ,ÇIKIK
• PATELLA FRAKTÜR
• QUADRİCEPS SAKATLIKLARI
• HAMSTRİNG SAKATLIKLARI
• GROİN YIRTIKLARI
• ILIOTIBIAL BAND SENDROMU…VB…VB…VB….
HEPSİNİ RESİMLİ GENİŞ ANLATIMLI BAYRAMDAN SONRA VERECEĞİM
Everyday Sport İnjuries /AOSSM How to treat your injuries, First aid for judo, The Kappo M. osawa, Erste Hilfe W. Hofmann, Us navy seals training manuel # , Sport injuries J.
Hansen vb...vb..
Sporcu sakatlıkları ve performans
Namık Ekin & Melek Ekin
Diğer Yazarlar