A+ A-

ESNEKLİK: KISA ÖZ BİLGİLER

 
• Germe ve esnemeler kesinlikle eklem hareket açısı genişletmemizi artırır. ROM (Range of Motion) fakat egzersiz ve spor anında sakatlanmamıza ait olumlu bir araştırma bulunamamıştır. Germe esnemeler (ısınma değil) için en iyi zaman antrenman sonudur, öncesi değil…
• “Statik” esnemelerin gücü, kuvveti, sürati bir saate yakın azaltığı bilinir bu yüzden antrenman ve müsabaka öncesi statik esnemeyin, sonunda yapabilirsiniz. Gevşemiş kas ve sinir sisteminin (nöromuskular) böylesi durumlarda güç transferi etkisinde azlama meydana gelmekte…
• Oturma ve uzanma esneklik testinde çok iyi olan koşucuların , çok etkin koşamadıkları görülmekte. Koşu ve diğer sporlarda aktivite öncesi statik esnediklerin de koşu performanslarında azalma tespit edilmekte…
• “Dinamik” esnemeler ile ısınan sporcuların kas ısılarının arttığı, ve zorlu yüklemelere daha çok hazır olduğu, performanslarının % 22 arttığı ve güç, kuvvet, sürat ve dayanıklıklarında düşüş olmadığı bilinmekte..
• Esnemelerin, ertesi gün ağrı sendromlarına karşı bir fark yaratmadığı bilinmekte…
• Kalça ve derin core kasları baklava gibi olan satıhdaki (dışarıda görülen 6 baklava dilimi) kaslardan sakatlıkları önleme & core stabilitesi ve bacaklarda üretilen gücü omuz ve kollara iletiminde daha çok önemlidir…
• Stiline ve yüklenme derecesine göre YOGA esneklik ve güç için çok iyidir fakat iyi bir aerobik egzersiz olarak tam değillerdir
• Diğer yoga sitilleri gibi tüm yoga çalışmaları stres hormonlarını yatıştırır ve ruh halinizi (havanızı !...) düzeltir…
• Hareketi başlatmak için kas kasılma gücü küçük fibrillerden bağ dokusuna ve kemiğe iletilir. Epimysium örtüsü fasya zarını meydana getirir ve tendonu kemiğe bağlama görevini üstlenir. Şimdi sıkı durun! Bu fasya zarı gerilmelere karşı büyük direnç gösterir.
• Biz germe egzersizi yaptığımızda kas ve fasyasını birlikte esnetiriz. Fasya ısındırıldığında daha da esneyebilen bir dokudur. (ısındırılmasa kim bilir başımıza ne haltlar edecek).
• Fizyolojik olarak uzun süreli elastikiyet değişiklikleri elde etmek için yükseltilmiş vücut ısısı ile esnemeyi yapmanın çok faydalı olacağı belirtilmekte (Ryan, A.).
• Bu kasın kasılması veya kısalmasından sorumlu mekanizma tekbir kas fibrilinde yerleşmiş küçük ünite olan SARKOMER’ dir (Sarcomere). Sarkomer aktin ve miyosin denen ince ve kalın liflerden meydana gelmiştir.
• Sinir sistemi tarafından bir ileti mesajı meydana getirildiğinde (telefon geldiğinde) bu aktin ve miyosin fibrillerinin iç içe kaymasına neden olur (sliding theory) ve birbirlerini yakına çekerler (bir kızı dansa kaldırıp sıkıca sarılmaya benziyor. Biliyor musunuz dans yatay düşüncelerin dikey ifadesiymiş!...ulan Namık…)
• Bu tetiklemeye kasılma mekanizması “Conractile mechanism” veya kasılma teorisi “Conractile theory” diyoruz. Bu kasların uzunluğunun nasıl değiştiğidir.
• Kaslarımız reflekslerle idare edilen nörolojik kumandalar ile koruma altına alınmıştır. (kumanda geç geldiğinde yandık). Bir refleks cevap olarak beyni by pass (kestirme yoldan giderek) ederek masajı direk kastan omuriliğe ve geriye kasa iletir.
• Aslında yaratılıştan kas/tendon sisteminde 2 reseptör vardır, kas demetinde Golgi tendon organ (GTO) kastaki reseptör kas fibrilleri arasına yerleşiktir, aşırı kas gerilmelerine cevap verirler, aşırı gerilmeyi korurlar.
• GTO’lar ise aşırı gerilme ve esnemeleri bildirerek kasları kasar veya gevşetir.
• BİR KAS NE ZAMAN GERİLİRSE O KASA KASILMA SİNYALİDE YOLLANIR. Bu reaksiyona “GERİLME REFLEKS” i denir.
• Spindle dediğimiz bu miller kasılımı yapan kas fibrilleri ile Kaslar arasında paralel uzanırlar. Reseptörler (koruyucu reseptörler demek lazım) çok küçük yapılardır ve GERİLME REFLEKS’ ini aktive ederler.
* Kas demetleri uzunluk değişimine çok duyarlıdırlar. (TONİK CEVAP). Bir kas demetini esnettiğimiz de yanıtın sürati, hızına göre (Kademeli yanıt) “KASIL VE KENDİNİ KORU” yanıtı da süratle kasa iletilir. Bu onun kendini koruma mekanizmasıdır (aynı soğuktan kasların emir alıp titremesi ve ısı meydana getirmeye çalışması gibi bir dizi koruma mekanizması) devreye girer. Kaslarda bu görevi üstlenen 2 aracı vardır, bunlar olaya hemen müdahale ederler.
Florida Baco Raton üniversitesi gelişim semineri, ABD Navy Seal Training manuel, Canadian Coaching Association notları, Köln Sporth hoch schule ders notları W. Hofmann, Altanta gelişim semineri, Prof. Dr. Larry Sanders çalışmaları, The physiology of Exercise and Sport, Costil,Kenney, Wilmore ...VB...vb...vb..
Vücut geliştirme ve A`dan Z`ye egzersiz ve spor kitabımızın 78 sayfalık `ESNEKLİK` bölümünden kısa bir makale.sonrasını ilerde veririz...
Namık Ekin & Melek Ekin

Tüm Makalelerini Göster