A+ A-

Doğrular ve Yanlışlıklar

 MEKİK VE KARIN KASLARI DOĞRULAR VE YANLIŞLIKLAR 
Ulusal güç geliştirme ve kondisyon derneğinin ABD’de gerçekleştirdği bir konferans sırasında prof dr Mel Siff’in karşılaştığı ve kitabında belirttiği olay çok ilginçtir. Bir futbol antrenörü Bulgar güç geliştirme uzmanı konuşmaya “ basketbol ve futbolcuların karın kaslarını güçlendirmek için sit up, crunches gibi en iyi hareketlerin neler” olduğunu sorar konuşmacı Bulgar Angel Spassov soruya kahkahalar ile güler ve ve şöyle cevap verir.
“Şayet sporcular squat, clean jerk, clean ve press deadlift, bench press, öne eğilerek Triceps press down, high pullups, second pull vs gibi gövde karın ve iç karın kaslarınıda çalıştıran egzersizler yapılıyorsa bunlar bir çok karın hareketleri ve karın aletleri ile çalışılan abdominal hareketlerinden çok daha faydalıdır”. O zamanki  doğu bloku ülkeleri (Rusya, Bulgaristan, Doğu Almanya (DDR) Polonya ….vb) zaten böyle çalışmaktaydılar ve tüm altın, gümüş, bronz madalyaları toplamaktaydılar. Taki duvar yıkılana kadar. Batılılaşan, yumuşayan!... bu ülkelerden gevşeyenler artık madalya sıkıntısı çekmekteler. 
 
M- HARFİNE ÇOK TARTIŞILAN BİR KONU OLAN “MEKİK” İLE BAŞLAMAK İSTEDİM! MALUM YILLAR GEÇTİKÇE KARINLARIMIZDA ALDI BAŞLARINI GİDİYORLAR!  
  Sporda özellikle egzersizde üzerinde en çok konuşulan ve efsaneler uydurulan kas gurubu abdominalis yani kısaca  “abs”tır. Antrenörler sırtı korumada, bel ağrılarından kurtulmada, beli inceltmede ve gövde kuvveti için onu çalıştırmayı önerirler. Çok az egzersiz bilimci bunu araştırıp soruştururlar. Bilmeyenlerde veya tam bilgi sahibi olmayan antrenörler konuyu abartıp sporcuların programlarına fazla yazarak onların genel fitness durumlarında dengesizlik yaratarak zararlı olabilirler. 
       Bazıları squat yaparken ağırlık kaldırırken, aerobik ve ayakta yapılan direnç egzersizleri sırasında karın kaslarını içeri çekmeyi veya sıkmayı önererek bilime karşı gelirler. Bilim birdir ve çoğu zaman doğruyu söyler…
Bilinmesi icab eden karın kaslarının ağırlık kaldırma sırasında direk sırtı korumadığıdır. Hele hele kaldırış esnasında karnı içeri çekmek belin korunmasını daha da azaltır. Bu durum arkaya pelvisin gitmesine (posterior pelvic tilt) ve alt belin yuvarlak şekil almasına sebep olarak beli zorlatır. Bu hareketten sporcular vazgeçirilmeli.
Ayakta dik dururken veya eğilerek yapılan hareketlerde alt beli/ sırtı (lumbar vertebraları ) saran alt sırttaki bel kaslarını kuvvetlendirmeli ve kaldırış sırasında sıkmalı / kasmalısınız. Ön karın kaslarını değil! 
    Ayakta sağlam / dik durmayı kontrol eden aktif kontrol sağlayan kaslar. ERECTOR SPİNAE kaslarıdır. ABDOMİNALİS değildir. (bu biline….!) 
     Böyle dik bir pozisyonda durduğunuzda glutel kaslar olduğu kadar, kalça fleksörler, abdominaller (transversus abdominalis, rectus abdominalis , obliqueler kalçaya (pelvis) bağlı olduklarından pelvisi dengeli ve güçlü tutmada statik rol oynarlar. (Omurgayı desteklemede, gerip uzatmada bu rolü üstlenmezler)
      Bende dahil  çoğumuz karın kaslarımıza verdiğimiz önemi sırt kaslarımıza vermeyiz. 60’lı, 70’li yıllarda halter takımında iken hocalarımız bizlerin sırtını ve alt belimizi (lumbar bölge) bu günlerden daha çok çalıştırırlardı be deadlift, good morning, ağırlıkla hiperextension vb başka hareketleri karından daha çok yaptırırlardı. 
      O yıllarda bile 16-17 yaşında iken 195 kg dead lift yapardım. 240-260 kilo yapan  Sadık Pekünlü ,  Ferdi Türkdamar , Fahri İman gibi ağabeylerimiz  vardı.
      Unutmayın bel kaslarını (Erector spinae) korumada sırt egzersizleri çok önemlidir. Hemde karından daha çok . Mindere yüzü koyun (karın üstü pronasyon ) yatıp  omuz ve üst gövdeyi minderden kaldırmaktan başka bir çok aerobik ve fitness salonunda deadlift, ağırlıkla tam hiperextension, ağır  bent over rows ve goodmorning, Japanese courtesy, öne yere el değdirme gibi hareketleri hocalar tarafından yasaklanır.(bizede yasaklanmıştı zamanında “ sakatlanırsınız” diye ) Bunları çalışan yabancı ülkelerde madalyaları bizden çok toplarlardı! 
       Günümüzde bile çoğu mekik (sit up) katlanma (crunch) gibi hareketleri övmekte, bazı güçlendirici CİRCUİT çalışmalarında sırta çok az yer vermekteler kitap, dergi, mecmua gibi basın organlarında  sonsuz  karın egzersizleri  verilirken  fizyoterapistler bile sırt çalışmalarının, dengelenmiş gövde egzersizlerini fazla önemsememekteler.
         Çalıştırıcılar futbol, basketbol dahil bir çok branşta daha antrenmanın başında yüksek sayıda karın egzersizleri yaptırarak duruş kaslarında yorgunluğuna, sonraki antrenmanın devamında da kas dengesizliğine sebep olmaktadırlar. Bu kasların güçlendireceğini zanneden antrenörler burada büyük hata yapmaktalar zira: 
Çok yüksek tekrar sayılı ve düşük / kolay zorlukta (intensity) ile yapılan egzersizlerin yalnızca bu lokal kasların dayanıklılığını geliştireceğini güçlerinde bir gelişim sağlamayacağı sporculara çoğu zaman anlatılmamakta, öğretilmemekte. Sporcu 100-200 mekik çekerek karın kaslarını kuvvetlendireceğini zannetmekte…
     EN KÖTÜSÜ, mekik gibi çokça yapılan aşırı gövde bükücü karın kaslarının çalıştırılması  kalça gerici kasların (hip extensors) kalça eklem açısı geniliğini (ROM) fonksiyonel olarak azaltır.
Oysa bu kaslar koşmada, topa vurmada, zıplamada çok önemli rol oynarlar. Bu tip sporcular sırt kaslarını güçlendirmeye ve kalça gerici kaslarını güçlendirmeye ve güç ve esnekliği artırmaya daha çok özen göstermelidirler.
Karın ve sırt kaslarını belli oranda güç ve esneklikte tutup korumalısınız(3:2) ve ne zaman karın kaslarını  çalıştırırsanız  kesinlikle sırt kaslarını da belli bir oranda güçlendirip esnek kılmalısınız.
Başka yanlış anlaşılmış bir konu da mekik yaparken kalkışta  dönüp oblique çalıştırmaktır. Bu lumbar omurlar bölgesi için risk doğuran bir harekettir. (Twist situp gibi) omurgadan dönmeli yatarak yapılan (twist’li) hareketler bele  çember şekli vermekte diskler arasında (intervertebral diskler)’ki  gerilimi  artırarak sakatlığa sebep olabilmektedir.
EN İYİSİ: Twist situp’ların sırt üstü yatıp tam kalkmalı PNF (Proprio ceptor Neromuscular Facilitation şeklinde daha emniyetle yapılmasıdır.(anlatıldı) Bu konuda çok az sporcu ve antrenör bilgilendirilmelidir, ustalar zaten konuyu bilirler. 
  Oblique’ler , rectius  abdominalis’ler giibi  sırt üstü yatarak çalıştırılmamalıdır. Makaralın aletlerde (cablecrossover gibi ) ayakta gövdeyi bükerek veya belden dönerek daha etkili ve emniyetli çalıştırıla bilinir. Birçok yerde yazdığı gibi karın egzersizleri yalnızca yere yatarak çalıştırılmaz.
     Derinde yer alan Transversus kaslarını çalıştırmak için dönmeli yapılan egzersizlerin hemen hemen hepsi faydasızdır. Genellikle bu kaslar güçlü ve kuvvetli dışarı nefes verdiğinizdeki gövdenin  öne bükülmesi anında çok çalışırlar. 
       Normal nefes almada abdominal ve oblique bölgesinde ( normalde twist yapmadan yapılan mekikte de yardımcı olur karın kaslarına ) gerilim azalır, böylece daha az antrenman etkisi elde edilir. Bu şekilde nefes alma yaşlılara ve kalp hastalarına tavsiye edilir. Nefes tutup maksimal karın kasları etkisi artırmak isteyen genç fitness fanatiklerine sınırlama getirilmez.
      Başka bir problemde mekikte çok karşılaşılır  (başının arkasında ağırlıkla mekik yapan profesyonel bodybuilding’ciler hariç ) bu ensede ağırlık tutarak mekik (sit up) yapmaktır. Gittikçe artan ağırlık kaldırma prensibinin bir uygulamasıdır bu (progressive overload principle) karın kaslarına yüklenerek ağırlıkla çalışmayı içerir. 
Birçok sporcu hata yaparak bu şekilde yalnızca tekrar sayılarını (repitation) artırarak ağırlığı artırmayı unutur, ihmal ederler. 
      Güç ve body camiasında karın kaslarını çalıştırırken bir kez kaldırabildiği maximal ağırlığın %75-85 ile mekik yapan sporcu nerede ise duyulmamıştır. Siz hiç “ maksimal kaldırabildiğim ağırlığın %85 ile mekik (sit up) yaptım “diyen sporcuya rastladınız mı?  Ben az rastladım… 
        Maksimalinize yakın ağırlıkla mekik (sit up) yaptığınızda karın kaslarınızı maksimal derecede güçlendirirsiniz.
Hemen hemen hepimiz (arka arkaya 3 H ile başlayan bir cümle oldu!) Sırtımızın yerden kalktığı ilk 30-40 derece üstünden karın kaslarımızın en çok çalıştığı açı ( bükülme, mafsal hareket genişliği açısı- ROM) zannederiz.
   Bu da yanlış bilgidir. Maksimal karın kasları kasılması tam sırt üstü yatmış pozisyondan ilk kalkış ile ilk 15 derecelik kalkış arasında oluşur. Ama  bu yere  serilen düz minder üzerinde  ayak desteksiz zor yapılır. Eski tip  mekik sehpalarında (yere meyilli- roman chair) veya  makaralı kablolu aletleri tutup  tam katlanma ile dirsekleri dizlere değdirircesine öne bükülerek (pulley machine) yapabilirsiniz. Bu fitness camiasında karın kasları için en iyi bilgi sayılmakta.Weider research clinic-ASCA
 KARIN KASLARI VE KARIN MAKİNELERİ para para para! Normal  bodybuilding’cilerin fitnessguruplerın, aerobik ve savunma sporların antrenörlerinin bildiği geleneksel karın egzersizleri karın makinelerinden çok çok faydalıdır. Makineler ticaridir. Piyasada yüzlerce karın aleti hatta elektrikli TENS stimilatörlerine ( TENS: Transkutam Electrial  Neromuscular Stimilator) rastlarsınız. Hepsi ticaridir para kazanmak için dizayn  e dilmişlerdir…(Bir ara bende imal ediyordum!...yabancılardan almaktansa!....)
     Bir kası ( karın kası ) bağlı olduğu çıktığı (orijin ) eklem ile sonlanıp bağlandığı (insertio) eklem arasında tamamen kasılıp küçülmeden (eklemleri hareket ettirmeden) ve tamamen açılıp gerilmeden (extension) tam olarak asla çalışmaz, aynı biceps veya triceps kası gibi. 
 Bilim insanları bodybuildingciler her türlü karın makinası ve body tipi karın egzersizlerini EMG (Elektro Magnetic Graphy) aletleri ile incelendiklerinde bu karın makineleri ile yapılan karın egzersizlerinin alışagelmiş ağırlıkla yüklemeli yapılan karın egzersizleri kadar karın bölgesi kaslarını güçlendirmediklerini  tespit ettiler.( Mel.C.Siff, Vasilev, Nevzorov, Spaasov)
Dikkatli konsantre olarak nefes tutup yapılan ve zihinsel olarak odaklanan karın egzersizlerinin diğer aerobik sınıflarında ve makineler ile yapılan karın egzersizlerinden daha çok karın kasları elektrik aktivitesi ve gerilim sağladığı EMG kayıtlarında tespit edildi.
                 HER KARIN EGZERSİZİ ABDOMİNAL KASLARI YETERLİ/ ETKİLİ ÇALIŞTIRAMAZ 
Bazı hocalardan, antrenörlerden duyarsınız “mekik veya crunch yaparken dizlerini kaldır, göğsüne doğru çek ve öyle kalk in “ diye. Terminolojide onlarda ne yazık ki kandırılmıştır. Birçok vücut dergisinde maalesef “karın bu şekilde daha iyi çalışır” diye yazarlar. Bu hocaların suçu değil.
      Ama böyle çalışmak mantıklı değildir, spor bilimcilerine ve kinesiology uzmanlarına göre… hatta dizleri kırıp göğüse doğru çekip yapılan karın egzersizlerinin lumbar bölgeye (alt arka bele) bindirilen gerilimi azalttığına bilim insanları “manasız” demekteler. Zira bu şekilde yapılan mekik ve benzeri karın kalça flexor ( kalça bükücü hip flexor kasları ) kasları elimine edip hareketten çıkaramazsınız. (iliopsoas kasları)
       Baskıyı azaltırsanız ama asla tamamen devreden çıkaramazsınız ,,,, asla tamamen devreden çıkaramazsınız. Baskı kalçayı bükebildiğinizde AZALIR dizleri büktüğünüzde DEĞİL…(Dr.M.C.Siff)
Mekik yaparken dizleri bükmenin esas faydası kalçadan bacaklara doğru inen siyatik siniri üzerine olan baskıyı azaltır. Kalça flexor kaslarının harekete katılmasını asla önlemez zira kalça bükücü kaslar (flexörler) diz eklemini geçmez (insertio)
Şayet Dr.Basmajian’ın EMG ders kitabı muscle alive okuduğunuzda ’ki bu kitap üniversite seviyesinde bir anotomy kitabıdır, orada birçok egzersiz uzmanının dizleri boş yere çektirdikleri yazılıdır. Gergin ayakla yapılan karın hareketlerinde de dinamik kalça flexor aktivitesini azaltan hiçbir bilgiye bu kitapta rastlayamazsınız.
Her iki diz ve kalçalar bükülü ve sabit olduğu  duurumda ne olur? Karın kaslarının ana görevi bir dirence karşı veya hareket anında alt beli ve omurları (Lumbar spine) kaldırıp diğer aktiviteleride yaptırmaktır. (Karın kaslarının birçok görevi dışında iç karın organlarını koruma, tutma gibi görevleri vardır) Şayet  mekik benzeri bir hareket yapıyor ve alt belinize yılan gibi yukarı bir kavis veriyor, kalkmaya çalışıyorsanız kalça bükücü kaslarınızı alt bölge omurlarının (Lumbar bölge) çekmesine müsaade etmiyorsunuz demektir ve bu davranışla diziniz ve kalçanız ne kadar sabit/ kilitli olursa olsun belinize, sırtınıza gerilim / yük bindirmezsiniz. 
Egzersiz ve rehabilitasyon konusunda çok ünlü bir kitap olan “knot&voss on PNF “ okuduğunuzda “bacak ve gövdeyi bağlayan karın/sırt kaslarını güçlendirmede gergin ayakla yapılan karın kasları hareketlerini yapabilirsiniz ancak doğru yapmak şartıyla” diye yazar. 
      Egzersizde “doğru yapılan “ ve “yanlış yapılan” hareketler vardır ve doğru birdir. Hareketler emniyet kaidelerine uyarak yapılmalıdır.
Egzersizlere “ güvenli veya güvensiz “ diyemezsiniz güvenli yapılmayan egzersizler sakatlar biz sporcuları Barfixten 2 burgulu salto ile inmek tabiki tehlikelidir. Fakat bu sporcuları yetiştirirken trapezciler gibi emniyet kemeri ile bağlarsak ve minderlerle dolu  minder havuzuna düşmelerini sağlarsak onların emniyet tedbirlerini almış oluruz. Bu yüzden bir çok faydalı, güzel hareketleri antrenman programınızdan çıkartmadan önce onların nasıl emniyetli yapılacağını düşünün.
Başka bir sorunda oblique(yan karın kasları) çalıştırmak için yan yatıp mekik yapılması veya mekik hareketinin sonunda; kalkınca sağa sola dönmektir. 
Yukarıda okuduğum anatomi ve nöroloji kitabını alıp incelerseniz mekik yapılıp kalkıldığında karın ve oblique kaslarının her ikisininde birlikte çalıştığını görürsünüz.  
Karın hareketlerinin çoğunda yan karın kasları (oblique) sinerjik/ assiste (yardımcı) olarak devreye / kasılıma  girer. 
 Oblique kaslarının gövdeyi döndürmede önemli rol oynadığını hepimiz biliriz fakat sağa veya sola dönmeden hareket yapıyorsak gövde katlanmasında oblique kasları karın kaslarına (Abdominalis) eş zamanlı, birlikte kasılarak gövde fleksiyonu yapmalarına yardımcı olurlar. Antrenörler talebelerine, sporcularına bu önemli hareketleri öğretmelidirler.

Tüm Makalelerini Göster