Zihin Mücadele Sporu

Prof. Dr. İbrahim ÖZTEK

ZİHİN MÜCADELE SPORU

         Şampiyonanın afişlerinden biri             Satranç Fed. Başkanı A.Nihat YAZICI ve Prof. Dr. İ.ÖZTEK

Kasım ayı son günlerinde basınımızda “Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonasını Türkiye’ye alabilmek için federasyon yetkilileri rüşvet verdi” şeklindeki bir haber beni son derece üzdü. Federasyon yetkililerini kendine göre yargılayan ve mahkum eden yazı ve resimler 8 puntoyu doldurmuyorsa da ona yakındı. Gazeteci müthiş bir skandal yakalamıştı (!). Halk da federasyon hakkındaki notunu derhal vermişti (!).

Bir kısım basın mensupları maalesef bırakın bir Avrupa veya bir Dünya şampiyonasını, bir turnuvanın bile o ülkeye nasıl kazandırıldığını, nasıl alındığını bunun için ne tür savaşlar verildiğini bilmemektedirler. Böyle olunca da büyük bir başarıya gölge düşürülmektedir.

Şampiyonayı Türkiye’ye kazandıran Satranç Federasyonu Başkanı sayın Ali Nihat YAZICI ve ekibini candan kutluyorum. Bu şampiyona 2 Aralık 2010 günü Hatay’da başladı ve 25 aralık günü sona erdi. Şampiyonluğu Yifan HOU isimli genç bir Çinli bayan kazandı. İkinciliği; Lufei RUAN, üçüncülükleri; Xue ZHOO ve Humpi KONERU elde ettiler.

Şimdi bu şampiyonanın Türkiye’ye kazandırdıklarına bir göz atalım.

*En önemlisi, bu şampiyona Dünyada son derece büyük öneme sahip olan Hatay mozaik müzesinde yapıldı. Dünya hem bu müzeyi ve hem de, üç büyük dine mensup, değişik kültürel özelliklere sahip, fakat kalpleri Antakya için vuran ve Türkiye aşkı ile yanan insanların ayrılmaz bir bütün olarak kardeşçe yaşadıkları Dünyanın en önemli barış, sevgi ve hoşgörü merkezini tanımış oldu.

*Mitolojik Okyanus tanrılarının, Apollon’un, deniz tanrıcalarının ve kral mezarlarının gölgesinde, 34 000 eserin arasında 23 gün süren şampiyonaya 31 ülkeden 64 sporcu, bunun birkaç misli de antrenör, hakem, yönetici ve idareci katıldı. Bu insanlar Antakya’da konuk oldukları sürece önemli miktarda döviz bıraktılar. Aynı zamanda kültür, spor ve turizm elçileri olarak, ülkelerine döndüklerinde muhakkak anlatacak çok şeyleri olacaktır.

*Şampiyonayı 172 ülkeden milyonlarca insan televizyon kanallarından ve internetten izlediler ve onlar da Antakya ve Türkiye kakkında geniş bilgi sahibi oldular.

 Dünyanın en ünlü Mozaik ve heykelleri arasında satranç şampiyonası             Çinli Yifan Hou

*Bu şampiyonada Betül Cemre YILDIZ ve Kübra ÖZTÜRK isimli iki kızımız da yarışmacı oldular ve üstün performans göstererek, gelecek için ümit verdiler.

Bütün bunlara Hatay’da Aba Güreşini geliştirme, yaygınlaştırma çalışmalarım sırasında şahit oldum. Ali Nihat beyi federasyon başkanı olduğu günden beri tanırım. Dünya Satranç Federasyonunun da Asbaşkanıdır. Örnek alınacak bir arkadaş.

Son yıllarda Antakya’ya giden uçaklarda yer bulmakta zorluk çekiliyor. Antakya Mustafa Kemal Üniversitesi eski Rektörü Judocu Prof. Dr. Şerefettin CANDA, üniversiteye pek çok fakülte ve yüksek okul kazandırmış, 13 000 öğrenci sayısını 30 000’ e çıkarmış. Bu sayının Antakya ekonomisine katkısı inkar edilemez. Şerefettin hoca, üniversite bünyesinde Judoya ve Aba güreşine büyük yatırımda bulunmuş.

Belediye Başkanı sayın Lütfü SAVAŞ, o da bir bilim adamı tıp doktoru ve Doçent, o da Aba Güreşçisi, yani o da sporcu. Antakya iline 30 yılda yapılamamış yatırımları gerçekleştirmiş. Sürekli tıbbı kongreler, Milli ve Uluslar arası sportif müsabakalar, festivallar, ticari ve ekonomik işbirliği toplantıları ve yatırımlarla Antakya ili için önemli atılımlar ve yatırımlara imza atmakta. Büyük organizasyonları  maddi ve manevi olarak desteklemektedir. 2010 yılında Aba Güreşi uluslar arası turnuvası ve 19 ilin katılımı ile iller arası Aba Güreşi şampiyonası onun azim ve gayretleri ile gerçekleşmiştir. Sayın vali M. Celalettin LEKESİZ her işin başında, Gençlik ve Spor İl Müdürü Sayın Ali Rıza TÜTÜNCÜOĞLU ise her çeşit sportif organizasyonlara önderlik etmekte ve uluslar arası organizasyonlara sonuna kadar kucak açmaktadır.

Bizim mücadele sporları ferdi sporlardır. Kollektiflik yoktur. Takım yarışmaları düzenlense bile, yarışma daima iki kişi arasında geçer ve iki kişinin yarışmasından takım puan kazanır. Mücadele sporlarında hamle, atak, atağa karşı anında refleks olarak veya planlayarak kontratak, bir sonraki atağa karşı kontratak veya bir veya birbirini takip eden birkaç kombine teknikler yapılır. Her hareket düşünülmeden ve planlanılmadan yapıldığında zararlı çıkılır. Bütün bunlar satranç oyununun temel ilkeleri değimli ? Zihin Mücadele Sporu olarak satranç, iki kişinin zihin veya aklının belirli kurallar çerçeveşinde mücadelesi değimlidir ? Piyonun hareketi öne tek adımda gerçekleşir ve rakibini sağa sola hamlelerle devirir. Bu sağlı sollu İppon-Seoinage veya O-Goşi gibidir. At “L” şeklinde hareket eder. Tai-Otoşi’yi düşünün, Fil çapraz gider, De-Aşi-Barai veya Ko-Soto Gari’yi andırır. Düz ve uzun giden kale veya vezirin hareketi ile Okuri-Aşi Barai veya Harai-Tsurikomi-Aşi’yi özdeşleştirebiliriz. Karate, Tekvando, Vuşu veya benzeri mücadele sporlarında da durum aynıdır. Çalıştıkça beyin gelişir. Oyunlar ve hamleler beyin hücrelerinin yenilenmesini ve artmasını sağlar. Böylece beynin ürünü olan zeka çok yönlülük, kıvraklık, ani karar verme, güven, oyun kurma ve oyun içinde problemleri altetme yeteneklerini artırarak, üstünlük sağlar.

Ticari ilişkilerde de “Judo yap devir” deyimi vardır. Bu, rakibinin oyunlarından, hamlelerinden yararlan, bu oyunları ona karşı kullan demektir. Satranç gibi, rakibinin oyun ve hamleleri, senin bir sonraki oyun ve hamlelerinin kurucusudur.

1967, 1968 yıllarında tıbbiyenin sonlarına doğru ilerlerken, Judo sporunda da müsabık ve eğitici olarak epey yol aldığımız günlerde, İstanbul Teknik Üniversitesi televizyon deneme yayınları yapıyordu. Ben de sahneye koyduğumuz minderler üzerinde bir arkadaşımla birlikte, yukarıda işaret ettiğim teknikleri satranç hamleleri ile mukayese ederek, uyguladığımız programlar gerçekleştiriyorduk. Minderde gösterdiğim tekniğe uyan satranç atağı koordineli olarak duvaradaki satranç levhasına  yansıyordu. Aradan 40 yılı aşan bir zaman geçti. Bugün de Judo öğrencilerine “Judo satranç gibidir. Zeka ve akıl oyunudur. Rakibi altetmek için sürekli oyun kurulur. Aklını çalıştırmayan, kafası ile hareket etmeyen, zekası kıvrak olmayan başarılı olamaz”, şeklinde uyarı yapılmaktadır.

Kendi başkanlık günlerimde bir organizasyonun alınışı ile ilgili verilen savaşları hatırlıyorum da, neler yaşamamıştık. Bazı ülke büyükelçileri, dışişleri bakanlık mensupları ve özel ajanları bavullar dolusu hediyelerle geliyorlardı. Bazıları lüks otellerde müzikli eylence programları düzenliyorlardı. Avrupa ve Dünya federasyonlarında etkin bir spor adamı iseniz, sizi oturtacak yer bulamıyorlardı. Şimdi bu propagandaların çok daha mükemmelini yapıyorlar. İşin bir de entrika tarafı var. Biz bunları zor ve geç öğrendik. Son yıllarda spor teşkilatımız da organizasyon almanın önemini kavradı da bu konuda federasyonlarla birlikte hareket ediyorlar.

Organizasyon almak demek; yeni tesisler demek, Avrupa ve Dünya federasyonları yönetimine girmek, büyük organizasyonların yöneticiliğine talip olmak ve dünyada ülkenin saygınlığının artması demek, ülkene gelecek döviz demek, Dünya hakemleri ve idarecileri arasında prestij sahibi olmak demek, sporcularının bir iki fazla madalya kazanması demek, ülkeni tanıtmak, kültür ve turizme hizmet etmek demek, bu sayılanları  artırmak mümkündür. Tüm federasyonlar bilmeli ki; ülkemizde ne kadar çok, ne kadar büyük ve ne kadar başarılı organizasyon yapılırsa, bu organizasyonlar bize Olimpiyat oyunları düzenleme kapısını aralıyacaktır.